Twój Ruch o prawach do nieruchomości warszawskich.

Wśród procedowanych w komisjach sejmowych projektów ustaw dotyczących regulacji praw byłych właścicieli nieruchomości warszawskich jest również, złożony przez Klub Poselski Twój Ruch, projekt ustawy o uregulowaniu praw do niektórych nieruchomości na terenie miasta stołecznego Warszawy. Podobnie jak projekt o uregulowaniu praw byłych właścicieli do rekompensaty z tytułu nacjonalizacji nieruchomości w latach 1944 – 1962, omawiany projekt nie posiada nadanego numeru druku sejmowego; jest zatem omawiany wyłącznie w komisjach sejmowych co pozwala przypuszczać, że w obecnej kadencji nie stanie się obowiązującym prawem. 

W przeciwieństwie do wspomnianego wyżej projektu, który po autopoprawkach wykluczył z regulacji grunty warszawskie wywłaszczone dekretem z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, omawiany projekt zajmuje się wyłącznie tymi nieruchomościami i, co łatwo stwierdzić w toku lektury, kontynuuje proces „postępującego wywłaszczenia”.

Zasadnicza treść projektu przewiduje, w odniesieniu do niektórych nieruchomości warszawskich ich zwrot w naturze (ustanowienie prawa użytkowania wieczystego), wypłatę rekompensat lub odszkodowań zastrzegając, że zwrotowi podlegać mogą wyłącznie te nieruchomości, które (co stanowi rozszerzenie w stosunku do warunków opisanych dekretem Bieruta) nie są przeznaczone lub wykorzystywane na cel publiczny (pojmowany jako taki zgodnie z katalogiem z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami), w świetle aktualnych planów zagospodarowania przestrzennego, oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz, w odniesieniu do nieruchomości nie zaszły nieodwracalne skutki prawne rozumiane jako zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste lub zagospodarowanie na cel publiczny.

W przypadku, kiedy zwrot nieruchomości jest w świetle postanowień projektu niemożliwy, byłemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie o ile odmowa zwrotu nie nastąpiła z uwagi na niezgodność ustanowienia prawa użytkowania wieczystego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wysokość odszkodowania obejmować ma wyłącznie rzeczywistą szkodę spowodowaną odmową ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

W przypadku, kiedy byłemu właścicielowi lub jego spadkobiercom nie przysługuje, w świetle projektu, ustanowienie prawa użytkowania wieczystego ani prawo do odszkodowania, możliwa jest wypłata rekompensaty w wysokości określonej jako % wartości przejętej nieruchomości (projektodawcy nie wpisali wartości liczbowej %). Wartość przejętej nieruchomości określać mają rzeczoznawcy majątkowi uwzględniając stan prawny i faktyczny z dnia przejęcia nieruchomości z uwzględnieniem ciążących na niej obciążeń. Stan prawny ustala się na podstawie wpisów w księgach wieczystych lub zbiorów dokumentów. Wartość naniesień, w razie braku wiarygodnych dowodów dotyczących ich stanu, określa się na podstawie oświadczeń, jednak w wysokości nie wyższej niż 10 % wartości gruntu.

Przedstawiony przez Klub Poselski Twój Ruch projekt, podobnie jak wcześniejsze, w tym poprzednio omawiany projekt posłów SLD, pozostawiają w warstwie merytorycznej znaczną ilość niejasności i wątpliwości. Wydaje się również, że autorzy projektu nie zapoznali się z problematyką zwrotów gruntów warszawskich oraz narosłym wokół tego przedmiotu orzecznictwem. Dodać również należy, o czym wspominaliśmy już na wstępie, że projekt realizuje praktyką postępującego wywłaszczenia poszerzając katalog przyczyn, dla których możliwa jest odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, ograniczając wysokość rekompensat oraz stosując niejasne kryteria (brak zgodności z planem miejscowym) podejmowania decyzji administracyjnych.