Przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia – wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 38/11

Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP) wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy dokonywane jest na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Katalog celów publicznych umożliwiających dokonanie wywłaszczenia zawarty jest w ustawach, w tym w szczególności w ustawie dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015, […]

Orzeczenia, których „nie widać”

Legislacyjna gorączka, która trwa praktycznie nieprzerwanie od kilkunastu już lat powoduje, że ilość aktów prawa powszechnie obowiązującego uniemożliwia jego pełną znajomość najpilniejszym nawet zawodowcom. Stąd podobnie jak w pozostałych dziedzinach, tak i na rynku usług prawniczych czy szerzej doradczych, zaobserwować można rosnącą specjalizację. Podobnie, jak rzadko kto zwróci się do ortopedy po poradę w sprawie zaburzeń […]

Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej.

Podmioty realizujące cele publiczne częstokroć nie potrzebują, dla realizacji konkretnego zamierzenia, całości nieruchomości i pełni praw do niej. Tak jest chociażby w sytuacjach, kiedy przedsięwzięcie polega na budowie sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. W takich sytuacjach, zgodnie z postanowieniami Kodeksu cywilnego powinny one występować o ustanowienie na nieruchomości służebności przesyłu zgodnie z postanowieniami art. 3051 […]

Czy każdy otrzyma zwrot lub odszkodowanie za znacjonalizowaną nieruchomość?

Do polskich sądów administracyjnych trafia coraz więcej spraw o zwrot lub, w przypadku niemożności zwrotu, o odszkodowanie za nieruchomości, których własność przeszła na jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa. Przejście własności odbywało się przeważnie drogą wywłaszczenia lub nacjonalizacji na podstawie poszczególnych ustaw lub dekretów. Zgodnie z doktryną i orzecznictwem należy odróżnić wywłaszczenie od nacjonalizacji, gdyż […]

Długoletnie bezumowne korzystanie – kiedy wynagrodzenie jest uczciwe?

Nieruchomość położona w jednym z dużych miast, wykorzystywana pierwotnie jako łąka została wywłaszczona w latach 60-tych pod budownictwo wielorodzinne. Do dnia dzisiejszego nieruchomość nie została wykorzystana na cel zgodny z wywłaszczeniem. W latach 90-tych miasto urządziło na nieruchomości parking. Na skutek starań byłego właściciela nieruchomości w roku 2002 orzeczona została nieważność decyzji wywłaszczeniowej. Miasto jednak, […]

Dwa wywłaszczenia – jedno odszkodowanie?

Wywłaszczenie nieruchomości niezmiernie rzadko jest procesem krótkim i bezkonfliktowym. Najczęściej procesy te wydłużane są przez batalie toczone przez wywłaszczanych z właściwym organem o tzw. słuszne odszkodowanie. Czasem zdarza się jednak i tak, że mimo iż strony dochodzą względnie szybko do porozumienia, samo wywłaszczenie nie dochodzi do skutku. A czasem zdarza się i tak, że dopiero […]

Od wyroku do wyroku

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skierował do Trybunału Konstytucyjnego następujące pytanie prawne: „czy art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim uzależnia prawo do odszkodowania od pozbawienia poprzedniego właściciela nieruchomości bądź jego następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością […]

Przeznaczenie nieruchomości – jeden z problemów oszacowania dla celu ustalenia odszkodowania

Jedną z przewidzianych przepisami prawa instytucji wywłaszczenia jest uregulowane w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczenie w drodze decyzji administracyjnej sposobu korzystania z nieruchomości w związku z prowadzeniem na niej inwestycji celu publicznego o charakterze liniowym (ciągi drenażowe, przewody i urządzenia służące do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej i tym […]

Zieleń zieleni nierówna, czyli dwa słowa o tym jak dostrzegać potencjał gruntu opisany w MPZP

O tym, że tereny zielone są mniej cenne od typowych działek budowlanych przekonywać nikogo nie trzeba. Nie zawsze jednak możliwość ich zabudowy jest ograniczona w MPZP w taki sposób, że zmiana przeznaczenia gruntu z zieleni na usługi powoduje dwukrotny wzrost wartości. Taki to obraz powstał jednak pierwotnie w oczach Urzędu Dzielnicy przy okazji naliczania tzw. […]

Odzyskałeś wywłaszczoną niegdyś kamienicę? To teraz masz kłopot.

Odzyskanie wywłaszczonej niegdyś kamienicy jest procesem żmudnym, długotrwałym i niezwykle frustrującym. Znalezienie się u kresu tej drogi dla większości jest źródłem wielkiej radości i ulgi. Ale czy słusznie jest się z czego cieszyć? Rozważmy powyższe na przykładzie prowadzonej przez nas sprawy. Kamienica w ścisłym centrum Warszawy, wewnątrz kilkadziesiąt lokali mieszkalnych, kilka lokali użytkowych w parterze. […]