Następstwo prawne w roszczeniach o zwrot nieruchomości.

Własność jest prawem bezterminowym i trwa tak długo jak istnieje przedmiot prawa własności, częstokroć znacznie dłużej niż trwa podmiot tego prawa. W przypadku rzeczy ruchomych własność zatem trwa aż do zniszczenia (zaniku) przedmiotu, w przypadku nieruchomości budynkowych czy lokalowych – tak długo jak istnieje dany budynek czy lokal, w przypadku nieruchomości gruntowych tylko nadzwyczajne kataklizmy mogą doprowadzić do unicestwienia przedmiotu prawa własności. Konsekwencją bezterminowego charakteru własności jest również i to, że prawo to nigdy nie zanika, choć w wyniku różnego rodzaju zdarzeń może zmieniać się podmiot właściciela.

Nabycie własności najogólniej podzielić można na nabycie w sposób pierwotny lub pochodny. Pierwotny sposób nabycia prawa własności oznacza, że pomiędzy poprzednim a aktualnym właścicielem brak jest jakiejkolwiek więzi. Najogólniej mówiąc nabycie pierwotne następuje wówczas, kiedy rzecz ale również nieruchomości nie miała wcześniej swojego właściciela – na przykład została wytworzona lub stworzona. Szczególnym przypadkiem pierwotnego nabycia własności jest również sytuacja, kiedy rzecz (nieruchomość) miała wprawdzie poprzedniego właściciela ale nabycie jego własności nastąpiło wbrew jego woli, niezależnie od jego praw. Do takich sposobów nabycia własności zalicza się jej nabycie przez państwo w drodze nacjonalizacji, wywłaszczenia lub konfiskaty. Jeśli zatem w wyniku wydania skutecznego aktu nacjonalizacyjnego (jak na przykład wielu dekretów wydanych przez państwo w latach 1944 – 1958 ) własność przechodzi na państwo, mamy do czynienia z pierwotnym nabyciem własności; takie samo nabycie własności następuje w przypadku wywłaszczenia buy zyban online. Pochodne nabycie własności zachodzi wówczas, kiedy pomiędzy poprzednim a aktualnym właścicielem rzeczy (nieruchomości) istnieje jakiś rodzaj więzi. Do najczęstszych sposobów pochodnego nabycia własności należy przeniesienie własności w drodze umowy lub jej przejście w drodze spadkobrania.

Nabycie praw w teorii prawa cywilnego zwane jest następstwem prawnym, które dzielone jest na następstwo ogólne, jako tzw. sukcesja uniwersalna (nabycie praw pod tytułem ogólnym, np. w drodze spadkobrania) oraz na następstwo szczególne, jako tzw. sukcesja singularna (nabycie praw pod tytułem szczególnym, np. w drodze umowy). Podstawową cechą sukcesji jest wstąpienie nabywcy w całość praw i obowiązków zbywcy.

W kontekście roszczeń z dekretu warszawskiego, ale także roszczeń z innych aktów nacjonalizacyjnych czy wywłaszczeniowych, w sytuacji, kiedy podmiot, któremu roszczenie przysługiwało pierwotnie, nie jest już podmiotem uprawnionym, mamy do czynienia generalnie z dwoma rodzajami następstwa prawnego.

Najczęściej ogół praw i obowiązków poprzedniego właściciela, a także przysługujące mu roszczenia, przechodzą na inny podmiot lub częściej podmioty w wyniku sukcesji uniwersalnej – w drodze spadkobrania. Śmierć poprzedniego właściciela nie oznacza bowiem, że własność lub roszczenie ginie czy wygasa – przechodzą one w drodze następstwa prawnego, wraz z innymi prawami i obowiązkami zmarłego na jego spadkobierców.

Z podobną sytuacją mamy do czynienia wówczas, kiedy dotychczasowy właściciel zbywa część swoich praw – na przykład prawo własności konkretnej nieruchomości lub roszczenie związane z nacjonalizacją określonej nieruchomości. Również i w takim przypadku nabywca tego prawa, po zawarciu odpowiedniej umowy, przejmuje od uprawnionego ogół praw i obowiązków związanych z konkretnym roszczeniem.

Zatem, choć czasami mamy do czynienia z próbami podważenia uprawnień następcy prawnego do dochodzenia roszczenia, w szczególności do zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, ustanowienia na niej określonego prawa lub uzyskania odszkodowania, to w sytuacji, kiedy następstwo prawne wywodzone jest ze spadkobrania lub ważnej umowy przeniesienia prawa lub uprawnienia nie istnieją przesłanki ograniczenia uprawnień sukcesora.